Các bệnh thường gặp ở chim cảnh và cách chữa từ Thúy Tuấn

Chăm sóc và chữa bệnh cho chim cảnh là kỹ năng sinh tồn thiết yếu mà bất cứ anh em chơi chim nào cũng cần nắm vững. Khi chiến binh gặp vấn đề, việc tìm bác sĩ thú y chuyên khoa rất khó khăn. Dưới đây là những kinh nghiệm thực chiến giúp anh em tự bắt bệnh và xử lý hiệu quả tại nhà.

Các bệnh thường gặp ở chim cảnh

Chơi chim cảnh là một thú vui tao nhã nhưng cũng đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn vô cùng. Trong suốt mười năm gắn bó với thú chơi này, mình nhận thấy một thực tế phũ phàng là chúng ta rất khó tìm được một phòng khám thú y chuyên biệt dành riêng cho chim cảnh.

Đa phần các trạm thú y hiện nay chỉ chuyên trị chó mèo hoặc gia súc. Do đó, khi những chú chim cưng của anh em, từ những chú chim mộc mới bẫy hoảng loạn đến những chiến binh chim thuộc đã thuần dạn người, chẳng may đổ bệnh, anh em bắt buộc phải tự mình trở thành bác sĩ bất đắc dĩ.

Mọi phương pháp điều trị truyền miệng từ các nghệ nhân đi trước đều có ưu và nhược điểm riêng, không thể áp dụng máy móc cho mọi cá thể. Có những chú chim hợp thuốc thì khỏe lại rất nhanh, nhưng cũng có những trường hợp sức đề kháng yếu, tiêu hóa kém mà anh em cần kiên trì theo dõi hơn.

Điều quan trọng nhất khi phát hiện chim có dấu hiệu bất thường là anh em phải thật bình tĩnh, quan sát kỹ hình thái phân, thái độ ăn uống, tình trạng đứng lồng hay hành vi nhảy lồng để có phác đồ điều trị phù hợp nhất, tránh để bệnh chuyển biến nặng.

Tình trạng chim cắn phá lông, tự nhổ lông đuôi và cánh

Hiện tượng này cực kỳ phổ biến ở những chú chim mộc, mộc tinh hoặc chim già rừng mới được vào lồng. Do bản tính còn hoang dã, chưa quen với không gian môi trường chật hẹp, chúng thường xuyên hoảng sợ, nhảy lồng liên tục và có xu hướng tự rỉa, cắn nát lông đuôi hoặc lông cánh của chính mình để giải tỏa áp lực.

Để khắc phục, anh em cần bổ sung ngay mồi tươi và các loại rau xanh hoa quả mát như dưa chuột, táo, cà chua vào chế độ ăn. Ngoài ra, anh em có thể tìm rễ cây mần tưới hoặc rễ cỏ tranh giã nát lấy nước cho chim uống hàng ngày thay nước lọc.

Nếu nghi ngờ nguyên nhân do ngoại ký sinh trùng gây ngứa, hãy pha loãng một chút giấm trắng vào khay tắm để vệ sinh bộ lông, kết hợp dùng thuốc tẩy giun sán đường ruột định kỳ cho chim.

Chim bị tiêu chảy cấp và mãn tính do cám hoặc thời tiết

Bệnh đường ruột là nỗi ám ảnh lớn nhất của giới chơi chim, thường xảy ra khi anh em đổi cám quá đột ngột từ cám nền sang cám kích lửa, hoặc do chim ăn phải mồi tươi ôi thiu, uống nước để qua ngày bị biến chất. Với tình trạng tiêu chảy cấp, phân chim thường lỏng hoàn toàn, có màu đen, vàng hoặc lẫn máu, chim sẽ nhanh chóng mất nước, xù lông và xuống lửa trầm trọng.

Lúc này, anh em cần pha một phần năm viên nang Amoxicillin vào nước để bón trực tiếp. Đối với bệnh tiêu chảy mãn tính, phân thường xanh và lỏng dai dẳng, anh em nên dùng nước ngâm Oxytetracycline hoặc kết hợp Ribavirin để điều trị dứt điểm. Luôn nhớ phải vệ sinh cóng nước mỗi ngày, tuyệt đối không để nước uống lên men làm hỏng hệ tiêu hóa mỏng manh của chim.

Cám Chào mào

Tham khảo Cám Chào mào chất lượng cao giúp chim căng lửa ổn định

Dòng cám mát, đầy đủ dưỡng chất thiết yếu, hạn chế tối đa các bệnh đường ruột cho chiến binh của anh em.

Bệnh hô hấp, cảm lạnh và khàn giọng khi chim thay lông hoặc chuyển vùng

Thời tiết giao mùa, đặc biệt là những đợt gió lạnh đầu đông hoặc những cơn mưa rào mùa hạ, là thử thách khắc nghiệt đối với sức khỏe của chim cảnh. Đây là giai đoạn chim rất dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, đặc biệt là đối với những cá thể đang trong thời kỳ thay lông trút lá, thể trạng yếu ớt, dễ bị mất lửa. Hoặc khi anh em mới rước một chú chim từ vùng miền khác về, sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột cũng khiến chúng dễ dàng bị cảm lạnh.

Dấu hiệu ban đầu có thể rất mờ nhạt, nhưng nếu anh em tinh ý sẽ thấy chim ít hót chuyện hơn, lười vận động, hay xù lông và nhắm mắt ngủ gật trên cầu đậu vào ban ngày. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh sẽ chuyển biến sâu vào thanh quản, làm hỏng hoàn toàn chất giọng hót đấu vốn có. Việc phòng và trị bệnh hô hấp đòi hỏi anh em phải che chắn lồng kỹ càng bằng áo lồng, tránh gió lùa trực tiếp nhưng vẫn phải đảm bảo sự thông thoáng định kỳ để lồng không bị bí bách.

Dấu hiệu và cách trị cảm lạnh cho chim mộc và chim thuộc

Những triệu chứng điển hình nhất khi chim bị cảm lạnh là tình trạng lờ đờ, gà gật trên cầu đậu, rụng lông bất thường không phải kỳ thay lông, chảy nước mắt trắng đục và phần mũi luôn tiết dịch lỏng. Khi phát hiện dấu hiệu này ở chim mộc hay chim thuộc, việc đầu tiên anh em cần làm là kéo kín áo lồng lại, treo chim ở nơi khuất gió và ấm áp trong nhà.

Về phần thuốc trị liệu, anh em sử dụng khoảng một phần trăm lượng thuốc trong viên nang Amoxicillin hòa tan vào cóng nước sạch cho chim uống. Để tăng hiệu quả, có thể kết hợp thêm một phần tư viên nang Ribavirin hoặc đun nước rễ bản lam cho chim sử dụng thay nước lọc hàng ngày cho đến khi các triệu chứng sổ mũi, xù lông thuyên giảm hoàn toàn.

Xử lý tình trạng khàn giọng, mất giọng hót đấu

Khàn giọng là tổn thất cực lớn đối với những dòng chim hót hay chim thi đấu chuyên nghiệp. Biểu hiện rõ nhất là khi anh em mang chim ra trường dợt chim hoặc kè chim với lồng khác, chúng vẫn tỏ thái độ hung hăng, bung cánh muốn hót đấu nhưng âm thanh sổ giọng phát ra lại khò khè, vỡ tiếng hoặc tắt lịm hoàn toàn.

Với trường hợp nhẹ, anh em chỉ cần đun hãm nước lá hoa kim ngân hoặc lá tre vàng cho chim uống để làm dịu phần thanh quản đang bị sưng tấy. Nếu tình trạng viêm trở nặng, anh em buộc phải dùng một phần năm viên Amoxicillin ngâm trong cóng nước, cho chim uống liên tục trong khoảng một tuần. Trong thời gian này, tuyệt đối không mang chim đi dợt, không ép chim hót, đồng thời hạ cám kích lửa xuống thành dòng cám dưỡng để cơ thể chim có thời gian nghỉ ngơi phục hồi chất giọng nguyên bản.

Cóng chim Chào mào

Xem qua các mẫu Cóng chim Chào mào đẹp, chống vẩy thức ăn tối ưu

Thiết kế sâu lòng giúp bảo vệ thức ăn, nước uống luôn sạch sẽ, ngăn ngừa nấm mốc gây bệnh cho hệ tiêu hóa.

Các bệnh ngoài da, ký sinh trùng và những rủi ro cấp tính khác

Bên cạnh các bệnh lý phát sinh từ bên trong cơ thể, môi trường lồng nuôi không được vệ sinh sạch sẽ chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các bệnh ngoài da và sự sinh sôi của ký sinh trùng. Những anh em bận rộn công việc, ít có thời gian dọn phân, cọ rửa lồng và giặt áo lồng thường xuyên sẽ vô tình tạo ra ổ dịch ngay trong chính không gian sống chật hẹp của chú chim.

Các loại rận, mạt, muỗi không chỉ trực tiếp hút máu làm chim suy nhược, tụt lửa nhanh chóng mà còn là vật trung gian truyền nhiễm nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Thêm vào đó, trong quá trình chăm sóc hàng ngày, đặc biệt là khi anh em ép chim phơi nắng gắt để tụ lửa, nếu không chú ý quan sát cẩn thận rất dễ dẫn đến những cơn sốc nhiệt cấp tính, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của chiến binh. Do đó, một chế độ vệ sinh lồng trại nghiêm ngặt và sự tinh tế trong việc điều tiết ánh sáng, nhiệt độ là chìa khóa sống còn khi theo đuổi đam mê này.

Viêm loét miệng và rận mạt hút máu (Demodex) ban đêm

Viêm loét miệng thường xuất hiện dưới dạng các mụn mủ sưng tấy quanh gốc mỏ, nguyên nhân chính là do chim bị muỗi đốt vào ban đêm do không che chắn cẩn thận. Khi phát hiện, anh em dùng kim y tế đã sát trùng chích vỡ mụn mủ, nặn sạch phần máu độc rồi bôi thuốc mỡ kháng sinh để chống viêm nhiễm lan rộng.

Về phần rận mạt Demodex, chúng thường lẩn trốn rất kín kẽ trong các khe hở nan lồng, đáy khay phân hoặc nắp cóng vào ban ngày và bò ra hút máu chim vào ban đêm, khiến chim ngứa ngáy, tự cắn lông trằn trọc không ngủ được. Cách diệt trừ tận gốc là xịt thuốc diệt côn trùng chuyên dụng vào nước tắm cho chim.

Đồng thời, anh em phải cọ rửa sạch toàn bộ lồng, xịt thuốc sát khuẩn và phơi thật khô dưới nắng gắt khoảng hai mươi phút rồi mới cho chim vào lại. Tuyệt đối không đặt lồng trực tiếp xuống nền đất ẩm thấp.

Tình trạng sốc nhiệt, đột quỵ cấp tính khi phơi nắng

Sốc nhiệt là tình trạng bệnh khởi phát cấp tính và vô cùng nguy hiểm, thường gặp khi anh em phơi chim dưới ánh nắng gắt vào buổi chiều hoặc để quên lồng ngoài trời quá lâu. Một chú chim đang rất khỏe mạnh, nhảy nhót bình thường có thể bất ngờ há mỏ thở dốc, mất thăng bằng, rơi rụng xuống đáy lồng và co giật liên hồi.

Ngay khi phát hiện, anh em phải lập tức mang lồng vào khu vực bóng râm thoáng mát, dùng nước mát vẩy nhẹ lên toàn bộ cơ thể chim để hạ thân nhiệt khẩn cấp. Lúc này, khả năng vượt qua cơn bạo bệnh hoàn toàn phụ thuộc vào thể trạng của chúng và tốc độ sơ cứu của anh em. Tốt nhất là nên tuân thủ nguyên tắc phơi nắng vào sáng sớm khi ánh mặt trời còn dịu nhẹ, tránh tuyệt đối ánh nắng trực tiếp gay gắt ban trưa để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho chim.

Phụ kiện chim cảnh

Sắm ngay Phụ kiện chim cảnh thiết yếu hỗ trợ quá trình nuôi dưỡng

Trang bị áo lồng, cầu đậu, khay phân chất lượng giúp anh em dọn dẹp nhàn tênh, bảo vệ chim khỏi gió lùa.

Lưu ý: Giá bán lẻ và giá đại lý sẽ khác nhau, để nhận báo giá đại lý, mời liên hệ tới hotline 0777289339 để nhận báo giá chính xác nhất.